Strona główna | Zespół | Badania | Laboratoria | Aparatura | Publikacje | Kontakt | IFPiLM | English version PL

LABORATORIA



Laboratorium Diagnostyki Promieniowania Rentgenowskiego


W laboratorium realizowane są projekty mające na celu budowę i rozwój detektorów gazowych typu GEM (Gas Electron Multiplier) na potrzeby obrazowania miękkiego promieniowania rentgenowskiego struktur plazmowych i monitorowania promieniowania z domieszek plazmy (np. wolfram). Pomiar miękkiego promieniowania rentgenowskiego (0,1-20 keV) z plazmy utrzymywanej magnetycznie jest standardowym sposobem dostarczania cennych informacji na temat transportu cząstek i konfiguracji magnetycznej. Zwiększone zainteresowanie pomiarem linii spektralnych wolframu wynika z faktu, że materiał ten stał się głównym kandydatem na materiał pierwszej ścianki (tzw. diwertora) w reaktorze ITER i przyszłych reaktorach termojądrowych. Prowadzone w Laboratorium prace mają n a celu badania tomograficzne koncentrujące się na emisji promieniowania wolframu z plazmy dla przyszłych urządzeń fuzyjnych oraz implementację detektorów GEM dla poloidalnej tomografii do badań transportu domieszek plazmy, np. projekt WEST (Tungsten (W) Environment in Steady-state Tokamak, Cadarache, Francja). Zadania polegają na przygotowaniu koncepcji i budowie detektorów gazowych, montaż detektorów, przeprowadzenie testów w laboratorium i na istniejących urządzeniach (JET, ASDEX), przygotowanie i rozwój algorytmów rekonstrukcji pozycji i energii zarejestrowanych fotonów, symulacji zachodzących zjawisk w ośrodku gazowym detektora oraz analizę danych.


Laboratorium Badań Plazmy Metodami Spektroskopowymi


W laboratorium prowadzone są prace mające na celu zaprojektowanie i budowę diagnostyk spektroskopowych miękkiego promieniowania rentgenowskiego dla stellaratora Wendelstein 7-X, który znajduje się w Greifswladzie w Niemczech. Diagnostyki te to system spektroskopii bezdyspersyjnej z zastosowaniem analizy amplitudowej impulsów z chłodzonego detektora półprzewodnikowego pracującego w reżimie zliczania kwantów (z ang. Pulse Height Analysis, PHA), diagnostyka wielofiltrowa (z ang. Multi-Filter System, MFS) - układ z zastosowaniem matryc detektorów półprzewodnikowych, w którym wykorzystuje się różne filtry, co umożliwia obserwację widma promieniowania rentgenowskiego w szerokim zakresie spektralnym. Również we współpracy z Uniwersytetem Opolskim w Laboratorium realizowany jest projekt budowy diagnostyki monitorującej główne zanieczyszczenia plazmy stellaratorowej W7-X, tzw. diagnostyka C/O Monitor. Jest to spektrometr bazujący na geometrii Johanna, który docelowo dostarczać będzie informacji o obecności w plazmie węgla (CVI 3.4 nm), tlenu (O VIII 1.9 nm), azotu (NVII 2.5 nm) i boru (BV 4.9 nm), które to elementy świadczą o jakości plazmy.
Ponadto w Laboratorium realizowane są prace związane z kalibracją układów diagnostycznych rejestrujących promieniowanie z plazmy w zakresie próżniowego ultrafioletu (VUV) oraz promieniowania rentgenowskiego na układzie JET, znajdującego się w Culham koło Oxfordu w Wielkiej Brytanii.

Prace te polegają na: